Son zamanlarda yüksek ayar platin takılara olan talep sürekli artmaktadır. Bu benzersiz kimyasal ve fiziksel özelliklere sahip metal, aynı zamanda mükemmel estetik özellikler sunar. Mücevherat üretiminde genellikle 850 ile 950 ayar arası platin kullanılır. Ancak değerli metallerin farklarını bilmeden dolandırıcıların tuzağına düşmek mümkündür. Bu durumdan korunmak için platin ayarlarının çeşitlerini ve diğer değerli metallerden farklarını inceleyelim.
Çeşitler
Mücevherlerdeki ayar, genellikle bir mühür şeklinde ve belirli bir sayıyı ifade eder. Bu sayı, saf değerli metal ile ek bileşenlerin oranını belirler ve standartlarda yer alır. Sayı ne kadar yüksekse, metal o kadar saf demektir. Takılarda mühürle birlikte üretici firmanın işareti de bulunur. Ayar numarası genellikle takının iç kısmına işlenir.
Bazı kaynaklar, platin ayarının 750’den başladığını belirtir, ancak bu doğru değildir. Bu ayar ya beyaz altın ya da gümüştür. Platin takılar yalnızca 950 ayarında üretilir.
Eğer 925 ayarında bir metal görürseniz, bu genellikle “sterling gümüş” olarak bilinir ve mücevher üretiminde en çok tercih edilen ayarlardan biridir.
Bilindiği üzere platin, yalnızca mücevher yapımında değil, aynı zamanda radyo endüstrisinde, diş protezlerinde, değerli metal hatıra paralarının üretiminde ve kimya sanayisinde de kullanılmaktadır.
Markalama
Dünyadaki tüm değerli metaller farklı ölçüm sistemleriyle değerlendirilir. Rusya Federasyonu, BDT ülkeleri ve Avrupa Birliği’nde metrik sistem; ABD ve Kanada’da ise karat sistemi kullanılır. Markalama, tüm alaşımlar için aynı olup ayar değerine eşdeğerdir. Bu, ana değerli metalin ek metaller ve minerallerle olan oranını 1 kilogram alaşıma göre hesaplar. Şimdi bu değerli metalin markalamasını daha ayrıntılı inceleyelim.
Nasıl Anlaşılır?
Değerli metal piyasasında dolandırıcıların sayısı çoktur, ancak platinin gerçekliğini evde de tespit etmek mümkündür.
İşte birkaç etkili yöntem: Platin, diğer metaller gibi belirli bir yoğunluğa sahiptir. Örneğin, 950 ayar platin yoğunluğu 21,05 g/cm³’tür. Takınızın sahte olup olmadığını kontrol etmek için şu yöntemi kullanabilirsiniz. Yoğunluk, eczane terazileri veya özel elektronik teraziler ile bir ölçü kabı yardımıyla su kullanılarak belirlenebilir. Takıyı tartın ve ardından ölçü kabına daldırın. Su seviyesindeki artışı bir şırınga ile ölçerek hacmi belirleyin. Gram cinsinden ağırlığı suyun hacmine bölerek yoğunluğu kontrol edin.
Yoğunluğu yaklaşık olarak 21,05 g/cm³ ise, metalin gerçek olduğu sonucuna varılabilir.
Bir diğer yöntem ise oldukça basittir. Takıya iyot-alkol çözeltisi damlatmanız yeterlidir. Gerçek platin üzerinde iyot rengi açılmaz ve iz bırakmadan kolayca silinir. Ayrıca, platinin otantik olup olmadığını anlamak için “kral suyu” yöntemi de kullanılabilir. Kimya derslerinden hatırlarsınız, kral suyu hem gümüşü hem de altını çözer, ancak platini çözemez. Bu karışım, nitrik asit ve hidroklorik asit oranı 1:3 olacak şekilde hazırlanır. Bir diğer yöntem ise sıvı amonyak kullanımıdır. Metal, sıvı amonyakla temas ettiğinde yüzeyinde kararma olur; ancak bu durum platin için geçerli değildir.
Platin ve gümüş çok sık karıştırıldığı için, bu iki metali ayırt edebilmek önemlidir.
Beyaz altın ve platin arasında da belirgin farklar bulunmaktadır.
Platin bir ürün satın alma kararı tamamen size bağlıdır, ancak bu metal ve ondan yapılan takılar uzun vadeli bir yatırım için oldukça iyi bir seçenek olabilir. Üstelik dayanıklılığı, estetik güzelliği ve zamanla kararma yapmaması da hoş bir avantaj sunar.
Platinin neden altından daha pahalı olduğunu öğrenmek için aşağıdaki videoyu izleyebilirsiniz.
