Sovyet dönemlerinden itibaren kehribar takılar popülerliğini yitirmemiştir. Özellikle olgun yaştaki kadınlar, bu tür takılara öncelik vermektedir. Ancak, alıcılar sık sık dolandırıcıların kurbanı olmaktadır. Genellikle yurtdışı seyahatlerinde doğal taş alımı, sahte ürünlerin satın alınmasıyla sonuçlanmaktadır.
Taşın Tanımı
Doğal kehribar, sarı ile turuncunun karışımı bir renkte olup, geleneksel kristal yapı yerine amorf bir yapıya sahiptir. Doğal malzeme hafiftir, bu nedenle takılar, görsel olarak büyük görünmesine rağmen hafifliği ve kullanışlılığı ile değer kazanmaktadır. Doğal kehribarın büyük bir kısmı Kaliningrad’ın batısında ve Baltık bölgesinde çıkarılmaktadır. Dominik Cumhuriyeti ise mavi tonlardaki benzersiz kehribar türü ile bilinmektedir.
Kehribar genellikle sarı-turuncu renkle ilişkilendirilse de kahverengi, siyah, kırmızı ve yeşil tonlarında da bulunabilir.
Renk yoğunluğu ve şeffaflık, taşın içinde bulunan baloncukların sayısı ve yerleşimine bağlıdır. Piyasada, içinde böcekler, bitki parçaları veya gri pirit bulunan doğal modifikasyonlar da oldukça değerlidir.
Sahtecilik Yöntemleri
Doğal kehribarın sahteleri, kullanılan yapay malzemeye bağlı olarak farklı şekillerde üretilmektedir. En yaygın yöntem, doğal kehribardan daha yumuşak ve hafif olan reçineden sahte taş yapımıdır. Elbette, plastik ve cam da sahte takılar üretiminde kullanılmaktadır. Ayrıca, preslenmiş kehribar adı verilen, basınç altında oluşmuş özel bir taş da mevcuttur.
Preslenmiş kehribar, büyük taşların işlenmesi sırasında artan kırıntılar ve tozların kullanılmasıyla üretilir. Kalitesi neredeyse doğal kehribara eşdeğerdir. İncelendiğinde, küçük boyutlu baloncukların yanı sıra oldukça yoğun ve opak bir renklendirme fark edilebilir. Ancak, renk homojen değildir. Tropikal ağaçların reçinesinden oluşan genç bir malzeme olan kopal da popülerdir. Gerçek taştan farkı, ısıtıldığında kötü bir ilaç kokusu yaymasıdır; oysa doğal kehribar daha hoş bir koku üretir.
Kopal, kolayca eriyen, yumuşak ve yapışkan bir malzemedir.
Reçineye dönersek, sahte kehribar üretimi için epoksi reçine ve kauri reçinesi kullanılmaktadır. Epoksi ürün, kimyasal deneyler yoluyla elde edilir. Biraz ısıtıldığında veya bir bezle ovulduğunda, hemen keskin bir koku yayar. Kauri reçinesi, Yeni Zelanda ağaçlarının sakızından elde edilir ve genellikle mobilya üretiminde kullanılır.
Kauri reçinesi, hemen hemen homojen ve herhangi bir katkı maddesi içermeyen bir görünüme sahiptir.
Plastik de sık sık kehribar olarak satılır, ancak doğal üründen ayırt edilmesi en kolay olanıdır. Takı dikkatlice incelendiğinde, eğer tamamen temiz bir renk ve homojen bir yapı görülürse, bu büyük ihtimalle sahtedir.
Cam, kehribardan çok daha yoğun bir malzemedir, bu nedenle ağırlık ölçümüyle kolayca fark edilebilir.
Mağazada Gerçekliği Nasıl Anlaşılır?
Bir taşın doğal mı yoksa sahte mi olduğunu mağazada hemen anlamak oldukça zordur. Ancak, dikkatli bir inceleme ile bazı ipuçları elde edilebilir. Kehribarın rengi, yapay malzemelerin parlak renklerine kıyasla fazla canlı değildir. Taşın yapısı homojen değildir; çıplak gözle baloncuklar ve çeşitli inklüzyonlar fark edilebilir. Bununla birlikte, doğal olmayan parıltılar, taşın sahte olduğunu gösterir.
Aynı sahte taş, büyük boyutlarda da ağır olacaktır. Doğal kehribar, taklit taşlar için kullanılan diğer malzemelerin aksine oldukça sıcaktır. Son olarak, sahte taşın kalitesi her zaman kusursuz görünür; çünkü rengi düzgün ve simetrik bir şekilde boyanmıştır. Ancak tam da bu durum, satın almanın sahte olduğunu gösterir.
Eğer içinde donmuş böcekler veya bitki elementleri olan sıra dışı bir mineral satın alınıyorsa, hafif taş dikkatlice incelenmelidir, çünkü bu tür taşlar oldukça sık taklit edilir. Tüm yabancı objeler doğal ve serbest bir pozisyonda yer almalıdır. Böcekler söz konusu olduğunda, taşın içindeki pozisyonları sanki serbest kalmaya çalışmışlar gibi görünmelidir.
Bir mağazaya giderken, yalnızca tek taşların değil, büyük ürünlerin ve hatta bazen belli bir kısmının bile sahte olabileceğini unutmamak gerekir.
Sahte kehribarın fiyat etiketi her zaman yüksektir. Elbette, taşın doğruluğunu kontrol etmenin tüm yöntemleri mağaza içinde uygulanamaz. Yine de satıcıdan yardım isteyebilirsiniz – takının ultraviyole ışınlarına tepkisini göstermesini ya da elektriklenmeyi test etmek için kumaş bir malzeme sağlamasını talep edebilirsiniz. Dahası, güvenilir bir mağazada nitelikli personel size yardımcı olacak ve alımın orijinalliğini kontrol etmenin yollarını açıklayacaktır.
Evde nasıl kontrol edilir?
Hiç şüphesiz, en kolay yol bir uzmana başvurmaktır; özel araçları kullanarak gerçek bir taşı sahte bir taştan kesinlikle ayırt edebilir. Bununla birlikte, evde bile mağazada aldatılıp aldatılmadığınızı anlamak mümkündür. İlk olarak, kehribar hakkında bilgi edinmek gerekir – orijinal taşın nasıl göründüğünü, hangi özelliklere sahip olduğunu ve çeşitli durumlarda nasıl davrandığını öğrenmelisiniz.
Daha sonra, birkaç farklı yöntemle taşın doğruluğunu kontrol etmeye başlayabilirsiniz.
Sahteyi ayırt etmek için ağırlığına bakmayı deneyebilirsiniz. Kehribar, boyutundan bağımsız olarak oldukça hafiftir. Hatta büyük ve görsel olarak hacimli tespihlerin ağırlığı bile 80 gramı aşmaz. Bu nedenle, satın alınan takı çok ağır geliyorsa hemen şüphelenmek gerekir. Eğer organik bir malzeme başka bir forma dönüştürülmek üzere kullanılıyorsa, örneğin taş bir kolyenin tabanına yerleştirilecekse, çizik testi yapmayı düşünmek mantıklıdır. Doğal değerli taş, jilet veya bıçak gibi bir araçla temas ettiğinde hemen ufalanır ve neredeyse toza dönüşür, oysa plastik talaş şeklinde parçalanır.
Eğer sahte taş camdan yapılmışsa, testin sonuçları genellikle yüzeyde hiç görülmez.
En etkili yöntemlerden biri tuzlu su testi olarak kabul edilir. Malzemenin ağırlığı çok düşük olduğu için taş batmaz, suyun yüzeyinde kalır. Ne yazık ki, bu yöntem yalnızca herhangi bir temel veya dekoratif unsur içermeyen kristaller için uygundur. Tespih gibi durumlarda, boncuklar kabın ortasında kalabilir ve hareket etmeyebilir. Bu durumda boncukları ayırarak ne olacağını gözlemlemek gerekir. Muhtemelen bazıları dibe çökerken bazıları yüzeye çıkacaktır, bu da tespihlerin kalitesiz olduğunu gösterir.
Tuzlu su çözeltisi hazırlamak için bir bardak ılık su ve 3 çay kaşığı tuz yeterlidir. Kehribarın durumunu kontrol etmek, onu doğal bir kumaşa, örneğin ipek veya yün bir bezle sürterek oldukça kolaydır.
Gerçek taş, bu işlem sırasında negatif elektrik yükü kazanır ve küçük kağıt parçalarını kendine çekme özelliği gösterir.
Daha karmaşık kontrol yöntemlerini, örneğin kimyasal reaktiflerin kullanılmasını gerektiren yöntemleri uygularken, yıkıcı etkinin 3 saniyeyi aşmamasına dikkat etmek önemlidir. Aksi takdirde, taş lekelerle kaplanabilir veya güzel rengini kaybedebilir. Bu tür testlerde alkol ve çözücüler kullanılır.
Kehribar, 3 saniyelik bir temasla zarar görmez, ancak plastik ve diğer taklitler belirgin şekilde bozulmaya başlar. Bu tür bir test, örneğin, yalnızca takının iç yüzeyinde aseton kullanılarak gerçekleştirilir. Test sonrası aseton kalıntıları iyice temizlenmelidir, aksi takdirde kehribarın durumunu olumsuz etkiler. Herhangi bir olağandışı etki – yapışkanlık, viskozite oluşumu, görünümün bozulması – taşın büyük olasılıkla plastikten yapılmış sahte olduğunu gösterir.
Taşın doğal olup olmadığını anlamak için yakma testi de yapılabilir. Yeterli olan şey, kehribarın yüzeyine kızgın bir iğne ile dokunmaktır. Erimiş kehribar, reçineyi andıran hafif ekşi ama hoş bir aromaya sahip beyaz bir duman yayar. Plastik ve diğer sentetik malzemeler ise tamamen farklı bir koku yayar. Bazen ateşe ihtiyaç kalmadan da doğal taşın varlığı anlaşılabilir, çünkü avuç içinde ovulduğunda hafif bir reçine kokusu yaymaya başlar.
Kehribarı ultraviyole ışık altında incelemek de iyi bir yöntemdir. Eğer bu imkan varsa, tüm katmanlar ve seviyeler mavi tonlarda farklı yoğunluklarda hafif bir parlaklık yayar. İlk başta taş mat görünüyorsa, ışık mavi bir parıltı yaratır; kemik türü kehribar ise neredeyse süt beyazı bir ışıltıyla parlar. Ultraviyole ışık ayrıca baloncukları, çatlakları ve dalgalı geçişleri görmeyi sağlar. Eğer taş sahte ise, ışık herhangi bir efekt yaratmadan doğrudan geçer. Ayrıca, sahte taşlarda baloncukların olmaması ve taşın tamamen homojen bir yapıya sahip olması da dikkat çekicidir.
Profesyonel bir inceleme için Moos sertlik skalasına göre mineralin sertliği değerlendirilir. Gerekli değer 10 üzerinden 2 ila 2,5 arasında olmalıdır; daha ucuz taklitlerde bu değer genellikle 1 ila 1,5 aralığını zor geçer. Ayrıca, sıcaklık artışı veya başka bir etki ile ortaya çıkan kokunun nasıl olabileceği de değerlendirilir. Kehribar donmuş reçine olduğundan, ısıtıldığında çam ağaçlarının hoş kokusunu yayar. Bu koku doğal ve çok hoştur. Herhangi bir başka koku – yanmış plastik, kağıt veya pamuk kokusu – satın alınan objenin sahte olduğunu gösterir.
Kehribar ile sahteyi nasıl ayırt edebileceğiniz hakkında daha fazlasını aşağıdaki görselden inceleyebilirsiniz.
-600x315h.jpg)
