Ev yapımı el işleriyle uğraşanlar için örgü makineleri vazgeçilmez bir araçtır. Bu makineler, ev ortamında kaliteli ve hızlı bir şekilde her türlü örgü kumaşını üretmeyi mümkün kılar. Cihaz neredeyse evrensel olarak nitelendirilebilir, çünkü en basit atkılardan karmaşık modeller, örneğin paltolara kadar her şeyi örmek mümkündür.
İlk örgü makineleri XV. yüzyılda icat edilmiştir. Bu makineler başlangıçta dikişsiz çorap üretimi için kullanılmıştır. Günümüzde örgü teknolojisi önemli ölçüde gelişmiştir. Bu makinelerin nasıl çalıştığını, uygun modeli nasıl seçeceğinizi ve cihazı nasıl kullanacağınızı makalemizde anlatıyoruz.
Cihaz Yapısı
Örgü, kendinizi ve ailenizi sıcak tutacak giysilerle donatmanın ideal bir yoludur. Büyükannelerimiz ve annelerimiz örgüyü elle yapardı, ancak birçok kişi için bu iş oldukça zor ve zaman alıcıdır. Bu nedenle örgü makinesi gibi bir araç icat edilmiştir. Makineyle örgü yapmak hızlıdır, fazla fiziksel güç gerektirmez ve isterseniz bu hobiyi ek bir gelir kaynağına dönüştürebilirsiniz.
Örgü makinesi, farklı desenlerde triko ürünleri hızlı ve kolay bir şekilde oluşturmanızı sağlayan bir yapıdır. El örgüsüne kıyasla, makineden çıkan kumaş çok daha düzgün olur. Cihazın diğer avantajları şunlardır:
Herhangi bir örgü makinesinin ana unsurları şunlardır:
Çalışma Prensibi
Örgü makinesinin temel yapısal elemanları iğnelerdir. Bu iğneler, kumaşı oluşturma görevini üstlenir. İğnelerin dört işlevsel konumu vardır:
Örgü işleminin ana unsuru arabadır. Bu eleman, kumaşın sertlik ayarını yapan bir regülatör içerir.
Bu cihazda örgü, iğneler boyunca hareket ederek gerçekleştirilir. Her hareket sırasında yeni bir ilmek sırası oluşur ve böylece kumaş ortaya çıkar. Desen, iğnelerin yerleşimine ve üzerlerindeki ipliğe bağlıdır.
Türleri
Örgü makineleri birkaç türde mevcuttur. Kullanım amacı ve işlevselliklerine göre farklılık gösterirler. Ev tipi kullanım için tasarlanan modeller genellikle tek yataklı örgü özelliğine sahiptir, bu da ek dikişler yapma zorunluluğunu beraberinde getirir.
İğne yataklarının sayısına göre cihazlar iki kategoriye ayrılır.
Örgü makineleri, iğnelerin yönetim şekline göre de farklılık gösterebilir.
Manuel örgü makineleri esasen basit bir mekanik yapıdan oluşur ve desenler elle oluşturulur. Bu modeller, en kompakt ve hafif olanlardır; üzerlerinde örgü yapmak, şişlerle örgüye kıyasla onlarca kat daha hızlıdır.
Manuel örgü makineleri genellikle düşük bütçeli bir seçenektir, bu yüzden evde örgü yapmak isteyen yeni başlayanlar tarafından tercih edilir.
Mekanik örgü makineleri, delikli kartlarla çalıştıkları için perforasyon kartlı makineler olarak da bilinir. Bu tür makineler, manuel olanlara kıyasla çok daha üstün olsa da elektronik modellere göre daha sınırlıdır. Bu makinelerin ayırt edici özelliği, tasarlanan deseni örgü kumaşına aktaran küçük, düz bir levha (delikli kart) içermesidir. Kartın konumunu değiştirerek karmaşık örgü desenleri oluşturabilirsiniz; kullanıcı sadece arabayı sağa sola hareket ettirir. Bu yöntem genellikle çorap veya atkı örmek için kullanılır.
Bir perforasyon kartlı makineyi tanımak kolaydır: Genellikle yan tarafında veya ortasında müzisyenlerin nota sehpasını andıran küçük bir stant bulunur. Kart tam olarak buraya yerleştirilir ve makinenin içinde yer alan karmaşık bir mekanizma tarafından okunur.
Şunu belirtmek gerekir ki, otomatik örgü makinelerini kontrol etmek için gerekli olan yazılım, teknik açıdan oldukça basittir – cihaz, teknik özellikleri en az olan eski bir bilgisayara bile bağlanabilir.
Eğer makineyi bir dizüstü bilgisayara bağlayacaksanız, onu örgü makinesinden ayrı bir yere yerleştirdiğinizden emin olun. Bunun nedeni, araba hareket ederken ortaya çıkan titreşimlerin, dizüstü bilgisayarın masadan düşmesine yol açabilmesidir. Ancak masaüstü bir bilgisayar kullanıyorsanız endişelenmenize gerek yok – bu tür bilgisayarlar çok daha sağlamdır.
Dış görünüşüne bakarak elektronik kontrollü bir örgü makinesini tanımak kolaydır, çünkü arabadan, sabit telefon bağlantı kablosuna benzeyen renkli bir kablo çıkar.
Son yıllarda, bilgisayara bağlanmaya gerek duymayan daha gelişmiş elektronik modeller piyasaya sürülmüştür. Bu tür cihazlar, bilgisayara ayrılmış bir alan gerektirmediği için kullanım açısından çok daha rahattır. Fonksiyonellik açısından, bu cihazlar harici bilgisayarlarla kontrol edilen modellerle aynıdır.
Sınıflar
Örgü makineleri sınıflarına göre ayrılır. Evde kullanım için 3., 5. ve 7. sınıf modeller önerilmektedir.
Üçüncü sınıf makineler, 6,5-9 mm aralıklarla yerleştirilmiş kalın iğnelerle çalışır ve 100 gr / 200 m parametrelerine sahip kalın ipliklerle yoğun örgüler üretebilir. Bu makineler, sonbahar ve kış aylarında ihtiyaç duyulan sıcak giysiler için idealdir.
Beşinci sınıf makineler, çok yönlü ekipmanlardır. Orta kalınlıkta iğnelerle çalışır ve iğneler arasındaki mesafe 4,5-9,5 mm arasında değişir. 100 gr / 500 m parametreli ipliklerle çalışır. Bu tür makineler, hem kışlık hem de mevsimlik giysiler üretmek için uygundur.
Yedinci sınıf makineler, ince iğnelerle çalışmak üzere tasarlanmıştır; iğneler arasındaki mesafe 2,8-3,6 mm arasında değişir. Bu makineler, 100 gr / 600 m parametrelerine sahip ince ipliklerle kullanılabilir.
7. sınıf makinelerde yalnızca hafif giysiler örülebilir; sıcak bir kazak üretmek mümkün değildir.
Üreticiler
En popüler örgü makineleri markaları Knitmaster, Veritas Creative, Kakadu ve Rus markası «İvuşka»’dır. Pazarın liderleri arasında uzun yıllardır özellikle Japon montajlı Silver Reed ürünleri yer almaktadır. Bu marka, çok işlevlilik ve yüksek pratiklik açısından tüm gereksinimleri karşılamaktadır. «İvuşka», en iyi yerel üretici olarak kendini kanıtlamıştır.
Kakadu ve Addi-Express markalarının makineleri, kullanımlarının son derece kolay olması nedeniyle tüketiciler tarafından tercih edilmektedir. Bu nedenle, örgü işi çocuklara bile emanet edilebilir.
Mekanik makineler segmentinde Knitmaster ve Veritas Creative mutlak liderlerdir.
Birkaç yıl önce «Neva-5» ve «Severyanka» markalarının makineleri popülerdi, ancak bugün üretimleri durdurulmuştur.
Stoll, Singer, Toyota, «Çernivçanka», «Kaskad», «Bukinovka», «İnaltsa» ve «Donçanka» gibi markaların ürünleri sürekli talep görmektedir.
El mekanizmalı cihazlar segmentinde aşağıdaki markaların ürünleri öne çıkmaktadır:
Bu makineler, bir parça olarak veya dairesel bir şekilde ürünler oluşturmanıza olanak tanır. Çalışmak için özel bir beceri gerektirmez. Kullanıcıdan beklenen tek şey, ipliği yerleştirmek ve kolu elle çevirmektir; cihaz, sıraları otomatik olarak hesaplar.
Kullanıcılar, örgü makinelerinin ürünleri hızlı bir şekilde örme yeteneğini vurgulamakta ve bu dayanıklı yapının kontrolünün çocuklara bile rahatlıkla emanet edilebileceği konusunda hemfikirdir.
Bu, dairesel ve düz örgü için kullanılan manuel bir örgü makinesidir.
Kullanıcı yorumlarına göre, aşırı ince iplik kullanıldığında gevşek bir kumaş elde edilirken, çok kalın iplikler makinenin çalışmasını engelleyerek işlevselliği zorlaştırmakta ve uygun ipliklerin seçimini sınırlamaktadır. Buna rağmen, bu yapı oldukça basittir ve çoğunlukla şapka ve atkı üretimi için kullanılmaktadır.
En iyi delikli örgü makineleri arasında şu cihazlar bulunmaktadır.
Bu makine, evde kullanım için makine örgüsünü yeni öğrenmek isteyenler için ideal bir seçenektir. Her türlü zorluk seviyesindeki ürünlerin örülmesi için uygundur. Uygun fiyatlı olan bu cihaz, 95 cm genişliğinde bir kumaş elde edilmesini sağlar. Yapısında, örgü yoğunluğunu ayarlamak için bir düğme bulunur, bu da kullanıcıların istedikleri parametreleri belirlemelerine olanak tanır. Ergonomik taşıyıcı sayesinde aynı anda iki farklı iplikle çalışmak mümkündür.
Japon yapımı bir örgü makinesi, delikli kontrol sistemine sahip oldukça kompakt bir cihazdır. Yorumlar, bu cihazın tüm tek yataklı örgü çeşitleri için ideal olduğunu göstermektedir. Bu tür bir cihaz pahalıdır, ancak kesinlikle fiyatını hak etmektedir.
Bu örgü makinesi, yüksek üretkenlik ve orta fiyat aralığını birleştiren bir cihazdır. Cihaz sayesinde, en yüksek kaliteye sahip triko ürünler ve jakar, sahte ajur, klip, dairesel örgü gibi en sıra dışı dokuma türleri üretilebilir.
En İyi Elektronik Örgü Makineleri
Birçok elektronik örgü makinesiyle karşılaştırıldığında, bu model çalışma ömrünü önemli ölçüde artırırken kullanım kolaylığı sunmaktadır. Makine örgüsüne yeni başlayanlar için bu model en uygun başlangıç seçeneği olarak öne çıkar. Pakete dahil olan ajur taşıyıcı sayesinde, farklı zorluk seviyelerinde örgü desenleri oluşturmak mümkündür.
Kullanıcılar, bu makinenin günde birden fazla ürün örme imkanı sunduğunu ve bu yoğun kullanım temposunda yapının yıllarca sorunsuz çalışabildiğini belirtmektedir. Bu model genellikle özel siparişle ürün üreten kullanıcılar tarafından tercih edilmektedir.
Çift yataklı örgü makinesi, beşinci sınıf ekipman kategorisine aittir. Bu yapı, kullanıcıların en karmaşık ve özgün desenleri, hatta kendi tasarımlarını dahi oluşturmasına olanak tanır. Ortaya çıkan ürünler yüksek kaliteye sahip olup, marka mağazalardaki modellerle eşdeğerdir.
Gerekli Aksesuarlar
Makine ile Örgü İçin Gerekli Aksesuarlar:
Bu ekipmanlara ek olarak, bazı ekstra aksesuarlar da gereklidir. Örgü şişleri her zaman elinizin altında olmalıdır – bunlar ilmeklerle ilgili belirli işlemleri yapmak için kullanılır. Örneğin, örgü makinesinden örgüyü çıkarmak veya açık ilmekleri geri yerleştirmek için idealdir. Genellikle makineyle birlikte bir örgü tığı gelir, ancak farklı boyutlarda tığlar da satın alınabilir. Bunlar, bitmiş ürünleri birleştirirken kullanılır.
Her örgü ustasının masasında mutlaka bir küçük parafin parçası bulunmalıdır – ipliklerin düzgün hareket etmesini sağlamak için kullanılabilir. Ayrıca, yardımcı iplikler detayları birleştirirken veya kaygan sıraları düzenlerken oldukça faydalıdır. Herhangi bir örgü işinde mutlaka makas gereklidir – iplikleri kesmek ve yakaları şekillendirmek için kullanılır. Dekoratif iğneler de işinizde yardımcı olacaktır; bunlar triko üzerinde net bir şekilde görülür.
Tüm aksesuarlar, çocukların erişemeyeceği bir komodinde saklanmalıdır.
Hangi İplik Uygundur?
El örgüsü için genellikle yumak iplikler kullanılır. Ancak makineyle çalışmak için bobin iplikler tercih edilmelidir – bunlar kesintisiz bir şekilde makineye beslenir ve ipliklerin bağlanması için sık sık durmaya gerek kalmaz. Ayrıca, yumaktan iplik çekerken oluşan düzensizlikler ipliğin kopmasına neden olabilir.
Geleneksel olarak bobin iplikler tek iplik olarak gelir. Çalışırken birden fazla ipliği birleştirmeniz önerilir; bunun için iplik uçlarını tutuculara sabitleyip, her bobinin ucunu özel bir iplik kılavuzuna yönlendirebilirsiniz. İnce ürünler için genellikle iki iplik birleştirilir, daha kalın ürünler için ise 3-5 iplik birleştirilir.
Makineyle örgü için minimum tüylü ipliklerin kullanılması önerilir. Bu, kartekenin sorunsuz hareket etmesini ve tıkanmasını önler. Tüylü iplik kullanımı durumunda, kartekeyi sık sık temizlemeniz gerekir, aksi takdirde makine hızlı bir şekilde arızalanabilir.
%20’den fazla angora içeren iplikler makineyle kullanım için önerilmez – makine bu iplikleri hemen çalışma malzemesinden ayırır. Bukleli iplikler ve düzensiz yüzeye sahip diğer iplik türleri (örneğin, topçuklu iplikler) işlem sırasında zorluklar yaratır.
Lureks kaplamalı ipliklerin makineyle örgüde kullanılması da önerilmez.
Seçim İpuçları
Bir örgü makinesi seçerken, uzmanlar şu özelliklere dikkat edilmesini öneriyor:
Kullanım Talimatları
Makineyle örgüye başlamak istiyorsanız, bazı zorluklarla karşılaşmaya hazır olun. Herkes bilir ki örgü ilk sıranın oluşturulmasıyla başlar. Ancak, örgü makineleri bu sırayı oluşturmayı pek “sevmez” – kartenin hareketi zorludur, iplikler sık sık kopar, örgü başlamaz ve makine genellikle çalışmaz. Birkaç başarısız deneme motivasyonu düşürebilir ve devam etme isteği kaybolabilir. Bu yüzden, örgü makinesiyle çalışmaya başlamadan önce, ilk sırayı oluşturma tekniğini öğrenmeniz çok önemlidir; bu teknik öğrenildikten sonra daha karmaşık işlemleri hızla gerçekleştirebilirsiniz.
Her makine düzenli yağlama ve temizliğe ihtiyaç duyar. Çalışma dışında, makineyi kapalı tutmalısınız. Eğer bir haftadan uzun süre kullanmayı planlamıyorsanız, köpük destek çubuğunu çıkarmanız en iyisidir; aksi takdirde yaylı mekanizma destek çubuğuna baskı yapar ve köpük hızlıca deforme olur.
Unutmayın – her iğnenin kullanım ömrü 1460 saattir, bu sürenin ardından değiştirilmesi gerekir.
Her 2-3 yılda bir, örgü makinenizin bakımını yaptırmanız önerilir. Bu işlem için bir teknisyene başvurmanız en iyisidir. Usta, makineyi tamamen sökerek eski yağı temizler, yeni bir yağlama yapar ve aşınmış parçaları değiştirir.
LK 150 örgü makinesi incelemesini aşağıda bulabilirsiniz.
